Ιωάννινα, οδός Καλλάρη: Το «Κουρμανιό» των Ιωαννίνων και η βαριά ιστορία πίσω από τα Καφέ

Αν περπατήσεις σήμερα στον πεζόδρομο της οδού Καλλάρη στα Ιωάννινα, θα δεις μια περιοχή γεμάτη ζωή. Κι όμως, αυτός ο μικρός δρόμος, που ξεκινά από το ιστορικό «Κουρμανιό» (την πλατεία μπροστά από την κεντρική πύλη του Κάστρου), κουβαλά στις πέτρες του μια από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες των Βαλκανικών Πολέμων.

Ποιος ήταν ο Καλλάρης;

Ο δρόμος δεν πήρε το όνομά του από κάποιον τοπικό ευεργέτη, αλλά από τον Υποστράτηγο Κωνσταντίνο Καλλάρη (1861–1940). Κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο, ο Καλλάρης ήταν ο διοικητής της ΙΙ (2ης) Μεραρχίας του ελληνικού στρατού. Ήταν ο άνθρωπος που ηγήθηκε των σφοδρών επιχειρήσεων για την εκπόρθηση των θεωρούμενων απόρθητων οχυρών του Μπιζανίου, προκειμένου να απελευθερωθούν τα Ιωάννινα από τον οθωμανικό ζυγό.

Η προσωπική τραγωδία που γράφτηκε στην Ήπειρο

Πίσω από τη στρατιωτική δράση κρύβεται ένα αληθινό, τραγικό γεγονός που συγκλόνισε το πανελλήνιο εκείνη την εποχή. Ο γιος του στρατηγού, ο Ανθυπολοχαγός Σπυρίδων Καλλάρης, υπηρετούσε στην ίδια περιοχή.

Στις 7 Δεκεμβρίου 1912, κατά τη διάρκεια των σκληρών μαχών, ο νεαρός Σπυρίδων έπεσε ηρωικά μαχόμενος από σφαίρα στο μέτωπο. Όταν έφεραν τη σορό του στον πατέρα του, ο Στρατηγός Κωνσταντίνος Καλλάρης επέδειξε μια συγκλονιστική, αρχαϊκή σχεδόν, αυτοσυγκράτηση. Έβγαλε το πηλήκιό του, ασπάστηκε το μέτωπο του νεκρού γιου του και είπε μπροστά στους αξιωματικούς του:

«Ανθυπολοχαγέ Καλλάρη, εξετέλεσες λαμπρά το καθήκον σου. Εύγε! Αιωνία σου η μνήμη, παιδί μου».

Αμέσως μετά, ανέβηκε ξανά στο άλογό του και συνέχισε να διευθύνει τις επιχειρήσεις χωρίς να λυγίσει.

Η Απελευθέρωση

Λίγους μήνες αργότερα, στις 21 Φεβρουαρίου 1913, η στρατηγική του Καλλάρη και των υπόλοιπων δυνάμεων απέδωσε καρπούς: τα Ιωάννινα απελευθερώθηκαν επίσημα. Μεταπολεμικά, η πόλη τίμησε τον Στρατηγό δίνοντας το όνομά του σε αυτόν τον κεντρικό εμπορικό δρόμο της παλιάς εβραϊκής συνοικίας.

Η Ταυτότητα της Οδού Σήμερα

Στοιχείο	Ιστορική & Σύγχρονη Πραγματικότητα
Τοποθεσία	Συνδέει την οδό Αβέρωφ με την πλατεία Νεομάρτυρος Γεωργίου (Κουρμανιό).
Αρχιτεκτονική	Χαρακτηρίζεται από παλιά πέτρινα κτίρια της οθωμανικής αγοράς (κάποια χρονολογούνται από τον 18ο-19ο αιώνα).
Σύγχρονη χρήση	Μετατράπηκε σε πεζόδρομο και αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία νυχτερινής διασκέδασης και εστίασης στην πόλη.