Όταν η νύχτα απλώνεται πάνω από την Παμβώτιδα και τα φώτα της σύγχρονης πόλης αμβλύνονται, το Κάστρο των Ιωαννίνων αλλάζει πρόσωπο. Οι λιθόστρωτες διαδρομές της Άνω Πόλης και τα βυζαντινά τείχη παύουν να αποτελούν απλές τουριστικές διαδρομές και μετατρέπονται σε ένα ζωντανό σκηνικό όπου το παρελθόν συναντά τη μυθολογία του σκότους. Πέρα από τα ιστορικά βιβλία και τις επίσημες καταγραφές, η παλαιότερη καστροπολιτεία της περιοχής κουβαλάει μια πλούσια προφορική παράδοση γεμάτη αστικούς θρύλους, σκοτεινές ιστορίες και φήμες για κρυφές στοές που διασχίζουν τα έγκατα της γης.
Η σκιά του Αλή Πασά παραμένει βαριά και διάχυτη σε κάθε γωνιά του κάστρου. Οι νυχτερινοί επισκέπτες και οι παλαιότεροι κάτοικοι συχνά διηγούνται ιστορίες για τα υπόγεια περάσματα και τις στοές διαφυγής που ξεκινούσαν από το Ιτς Κάλε και κατέληγαν είτε εκτός των τειχών είτε στις όχθες της λίμνης. Σύμφωνα με τους θρύλους, τα περάσματα αυτά επέτρεπαν στον διαβόητο Αλή να κινείται αόρατος, να μεταφέρει θησαυρούς ή να οδηγεί κρατουμένους σε απομονωμένα μπουντρούμια μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα. Παρά το γεγονός ότι οι σύγχρονες αρχαιολογικές έρευνες έχουν εντοπίσει διάφορους βοηθητικούς χώρους και αποχετευτικά ή αμυντικά δίκτυα, η λαϊκή φαντασία έχει προικίσει αυτές τις υπόγειες διαδρομές με μια σχεδόν υπερφυσική αύρα, συνδέοντάς τες με χαμένα τιμαλφή και ανεξιχνίαστα μυστικά.
Πέρα από τα τούνελ, ο νυχτερινός περίπατος στο κάστρο συνοδεύεται από διηγήσεις για φαντάσματα και ανεξήγητα φαινόμενα. Η περίφημη Κυρά Φροσύνη, η οποία βρήκε τραγικό θάνατο στα παγωμένα νερά της λίμνης μαζί με άλλες γυναίκες των Ιωαννίνων με διαταγή του Αλή, στοιχειώνει διαχρονικά τις αφηγήσεις. Πολλοί υποστηρίζουν ότι, περπατώντας κοντά στα βυζαντινά τείχη αργά τη νύχτα, οι ήχοι από τα βήματα ή ο θόρυβος του ανέμου στα δέντρα μοιάζουν με ψιθύρους από το παρελθόν. Οι θρύλοι αυτοί δεν είναι παρά η ψυχολογική αποτύπωση μιας πολυτάραχης ιστορίας που σημαδεύτηκε από πάθη, δολοφονίες και αμείλικτους αγώνες εξουσίας.
Το κάστρο, ωστόσο, μετά τα μεσάνυχτα δεν είναι μόνο τόπος φόβου ή μυστηρίου, αλλά κυρίως ένας χώρος απόλυτης ηρεμίας. Όταν οι θόρυβοι της πόλης κοπάζουν, τα φώτα αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική μεγαλοπρέπεια των οθωμανικών κτιρίων και των βυζαντινών προμαχώνων. Η σιωπή επιτρέπει στον επισκέπτη να αντιληφθεί τη διαχρονικότητα του χώρου, όπου χριστιανικές, μουσουλμανικές και εβραϊκές επιρροές συνυπάρχουν μέσα στα ίδια τείχη.
Οι αστικοί θρύλοι των Ιωαννίνων λειτουργούν τελικά ως μια εναλλακτική, πιο εσωτερική χαρτογράφηση της πόλης. Μας υπενθυμίζουν ότι τα ιστορικά μνημεία δεν είναι νεκρές πέτρες, αλλά αποθέματα μνήμης που συνεχίζουν να ζουν στη φαντασία και στις αφηγήσεις των ανθρώπων, αποκαλύπτοντας την πιο σκοτεινή και ταυτόχρονα γοητευτική πλευρά τους μόλις πέσει το σκοτάδι.
Επικοινωνήστε μαζί μας