Σχεδόν τέσσερα στα δέκα σχολεία της Ηπείρου λειτουργούν ως ολιγοθέσια

Η πραγματικότητα των ολιγοθέσιων σχολείων στην Ήπειρο και οι ιδιαίτερες παιδαγωγικές απαιτήσεις που συνεπάγονται βρέθηκαν στο επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας στο Δελβινάκι, με τίτλο «Διδάσκοντας στα Ολιγοθέσια Δημοτικά Σχολεία».

Το 40% των σχολείων της Ηπείρου λειτουργούν ως ολιγοθέσια

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης, Λάζαρος Κωστανάσιος, το 40% των σχολικών μονάδων στην Περιφέρεια Ηπείρου είναι ολιγοθέσια. Το υψηλό αυτό ποσοστό, που συνδέεται άμεσα με τη γεωμορφολoγία και τη δημογραφική συρρίκνωση των ορεινών και ακριτικών περιοχών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εξειδικευμένη εκπαιδευτική μεθοδολογία.

Όπως επισημάνθηκε, στα σχολεία αυτά η ταυτόχρονη διδασκαλία μαθητών διαφορετικών τάξεων και ηλικιών στην ίδια αίθουσα αποτελεί την καθημερινή πραγματικότητα, η οποία απαιτεί ειδικά παιδαγωγικά εργαλεία ώστε η συνύπαρξη αυτή να μην λειτουργεί σε βάρος της μαθησιακής διαδικασίας.

Τα πλεονεκτήματα και οι δυσκολίες της διδασκαλίας στα ολιγοθέσια

Στις τοποθετήσεις των ακαδημαϊκών αναλύθηκαν διεξοδικά τα χαρακτηριστικά που διέπουν τη λειτουργία των ολιγοθέσιων σχολικών μονάδων:

• Θετικά στοιχεία: Ο καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννης Φύκαρης, υπογράμμισε ότι στα ολιγοθέσια καλλιεργείται εντονότερα η αυτενέργεια, η πρωτοβουλία και η αλληλοβοήθεια μεταξύ των μαθητών, ενώ διαμορφώνονται στενότερες διαπροσωπικές σχέσεις και ισχυρότεροι δεσμοί με την τοπική κοινωνία.

• Προκλήσεις και εμπόδια: Παράλληλα, αναδείχθηκαν ο κατακερματισμός του διδακτικού χρόνου, η δυσκολία ταυτόχρονης διαχείρισης διαφορετικών μαθησιακών επιπέδων και η αυξημένη πιθανότητα επαγγελματικής εξαντλήσεως των εκπαιδευτικών λόγω του αυξημένου φόρτου προετοιμασίας.

• Νέες διδακτικές προσέγγισεις: Ο επίκουρος καθηγητής Φίλιππος Ευαγγέλου παρουσίασε εξειδικευμένες τεχνικές, όπως τη μέθοδο των «Έξι καπέλων» του Edward de Bono, που βοηθούν στην οργάνωση της σκέψης και της συνεργατικής μάθησης σε ολιγοθέσιες τάξεις.

Πυλώνας ζωής για τις ακριτικές κοινότητες

Πέρα από το εκπαιδευτικό σκέλος, υπογραμμίστηκε ο κομβικός ρόλος που διαδραματίζει το ολιγοθέσιο σχολείο για τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού στην ύπαιθρο. Ο αντιδήμαρχος Πωγωνίου, Αναστάσιος Γιούνης, σημείωσε ότι η στήριξη αυτών των σχολικών μονάδων αποτελεί βασική προϋπόθεση για να συγκρατηθεί ο πληθυσμός και να παραμείνουν οικογένειες στα χωριά της παραμεθορίου.

Η ημερίδα διοργανώθηκε από τον Δήμο Πωγωνίου, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τον Επόπτη Ποιότητας Εκπαίδευσης και τους Συμβούλους Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων, ενώ περιλάμβανε βιωματικό εργαστήριο και επίσκεψη στο Δημοτικό Σχολείο Δελβινακίου.